Vlootschouw voor Enckhuysen

Bron / Auteur: klaas koeman

Afbeelding 1
Afbeelding 1

Vlootschouw voor Enckhuysen

Dit beeld van de stad is het paneel ‘De vlootschouw op de rede van Enkhuizen op 29 juli 1614’. Men neemt aan dat het paneel geschilderd is ter gelegenheid van het bezoek dat Prins Maurits en zijn broer Frederik Hendrik in 1614 aan de stad brachten. Het laat zien hoe de stad er vanuit het kraaiennest van een schip uitzag.

Overheersend is de Westerkerk, hier naar verhouding iets te groot weer gegeven.

Pal daarvoor het fort Denenburg. Links daarvan de daken van de zoutketen, daar werd het zout geraffineerd, onontbeerlijk in een ‘Haringstad’. Rechts de Oost-Indische Toren met daarachter de toren van de Zuiderkerk. Op de voorgrond, rechts van de havenmond de Blauwe Poort. In het midden een wat wonderlijk bouwsel:
de Drommedaris, nog voor de ophoging van 1648. Links daarvan de Groote Kraan die tot in de achttiende eeuw op de kade van de Oude Haven, bij de Sint Janstraat, heeft gestaan. De vele scheepsmasten en scheepsvlaggen in de stad laten zien hoe ver de havens in de stad doorliepen.

In de periode van 1600 tot 1650 was hier de Ossenmarkt gevestigd. Magere ossen werden uit Denemarken aangevoerd, vetgemest op de West-Friese weilanden en dan geslacht. Het ging niet om kleine aantallen: alleen al in 1624 werden er 12.000 ossen verhandeld. Bij de markt hoorden stallen, waterputten en herbergen. In de tweede helft van de zeventiende eeuw verhuisde de markt naar Amsterdam.
Afbeelding 1: Het paneel is in 1923 opgedoken. Een Enkhuizer vond het als luik boven de trap naar zijn zolder! In het stadswapen rechts de drie gekroonde en gekaakte haringen. De gravures zijn voor het grootste gedeelte gemaakt door Cornelis Pronk.